在本书中,我介绍了支持一种分析工具——社会发展指数——的证据和方法。因此,以一个关于这种工具能够做什么、不能做什么的更开放的讨论,而不是一系列结论来结束本书,似乎是明智的。
我先用两节来讨论一下指数可能出现的问题。首先,我对误差和讹误做些评论。新进化论者的指数最大的缺陷之一是,由于指数并非真正为回答某个具体问题而设立,其设计者很难准确地说出它们为什么会出现讹误。误差项取决于所问的问题,就为什么西方主宰世界这个问题,我们对于能够容忍多大的误差才能保证指数不误导,可以做到相当准确。
在接下来的一节中,我将转向展示数据的问题。在展示统计信息时,根本没有中立的方式;各种方式都会强调指数的一个或多个维度而忽视其他维度。我成系统地选择了最简单的方式,在一切可能的情况下均优先选用线性–线性图,但其他方式也有其优点。
然后我将回到在第一章中曾考虑的问题上,探讨此处谈论的指数怎么会有助于统一历史上的进化理论。我对有可能形成一个这样的理论,而且社会发展指数可以成为这个理论的一个重要组成部分,持乐观态度。最后,我将探讨这样一个理论能否真的使历史成为未来的指南,就像斯宾塞150多年前所声称的那样。
<h3>
误差和讹误</h3>
第三章至第六章讨论过的几乎所有细节都可能受到质疑,证据几乎都可以进行多种解释。有不止一种方式来定义能量获取、社会组织、战争能力和信息技术。我也能以其他方式计算分数。在产生社会发展指数的每个阶段,都会牵扯出长长的一连串争论和推断。
因此,另一位研究者完全可能得出一套完全不同的社会发展分数。实际上,任何其他研究者是极其不可能得出与我完全一致的一套分数的。就此而言,如果我再重新计算一遍社会发展分数,我本人也很可能得出不同的数字。
所以,问指数是否正确这个问题,是没有用的。从来没有指数是“正确”的,无论我们是从严格的意义上理解为表7.1和表7.2中的所有530个数字都完全符合实际,还是从宽泛的意义上理解为所有专家都将同意这些数字。我计算的分数肯定是错误的,唯一有用的问题是它们错得有多厉害。它们是错到了连图2.5中描绘的历史基本轮廓都属误导,以致整个《西方将主宰多久》这本书都有致命缺陷呢?还是误差实际上微不足道?
想确知这些问题的答案,唯一办法是让其他考古学家和历史学家来研究我在第三章到第六章中展示的证据,并检验我的论点。不过,在此,我至少能肯定地说出指数能容忍多大的分数错误,以及什么情况能促使我改变主张。如果我计算的分数基本上和其他分析家计算的数字相差在10%以内,那么我试图解释的模式的基本轮廓就仍然可以维持现状。如果我的数字基本上和其他人差15%,那么我也许要将发展曲线的形状改变得足以修正我的观点,这取决于细节。如果相差在20%以上,那么显然我的观点需要修正了。
<h5>
表7.1 公元前14000~公元2000年西方社会发展分数</h5>
(单位:分)
<table border="1">
<tbody>
<tr>
<td>
年代</td>
<td>
能量获取</td>
<td>
社会组织</td>
<td>
战争能力</td>
<td>
信息技术</td>
<td>
总分</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前14000年</td>
<td>
4.36</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前13000年</td>
<td>
4.36</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前12000年</td>
<td>
4.90</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.90</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前11000年</td>
<td>
5.45</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
5.45</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前10000年</td>
<td>
5.45</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
5.45</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前9000年</td>
<td>
5.99</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
5.99</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前8000年</td>
<td>
6.54</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
6.54</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前7000年</td>
<td>
7.08</td>
<td>
0.01</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
7.09</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前6000年</td>
<td>
7.63</td>
<td>
0.03</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
7.66</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前5000年</td>
<td>
8.72</td>
<td>
0.04</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
8.76</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前4000年</td>
<td>
10.90</td>
<td>
0.05</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
10.95</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前3500年</td>
<td>
11.99</td>
<td>
0.09</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
12.98</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前3000年</td>
<td>
13.08</td>
<td>
0.42</td>
<td>
0.01</td>
<td>
0.01</td>
<td>
13.52</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前2500年</td>
<td>
15.26</td>
<td>
0.47</td>
<td>
0.01</td>
<td>
0.01</td>
<td>
16.29</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前2250年</td>
<td>
17.44</td>
<td>
0.33</td>
<td>
0.01</td>
<td>
0.01</td>
<td>
17.79</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前2000年</td>
<td>
18.52</td>
<td>
0.56</td>
<td>
0.01</td>
<td>
0.02</td>
<td>
19.11</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前1750年</td>
<td>
20.65</td>
<td>
0.61</td>
<td>
0.02</td>
<td>
0.02</td>
<td>
21.30</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前1500年</td>
<td>
22.34</td>
<td>
0.70</td>
<td>
0.03</td>
<td>
0.02</td>
<td>
23.09</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前1400年</td>
<td>
22.88</td>
<td>
0.75</td>
<td>
0.03</td>
<td>
0.02</td>
<td>
23.68</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前1300年</td>
<td>
23.43</td>
<td>
0.75</td>
<td>
0.03</td>
<td>
0.02</td>
<td>
24.23</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前1200年</td>
<td>
22.88</td>
<td>
0.75</td>
<td>
0.02</td>
<td>
0.04</td>
<td>
23.69</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前1100年</td>
<td>
22.34</td>
<td>
0.47</td>
<td>
0.03</td>
<td>
0.01</td>
<td>
22.85</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前1000年</td>
<td>
21.79</td>
<td>
0.47</td>
<td>
0.03</td>
<td>
0.01</td>
<td>
22.30</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前900年</td>
<td>
22.34</td>
<td>
0.47</td>
<td>
0.04</td>
<td>
0.02</td>
<td>
22.87</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前800年</td>
<td>
22.88</td>
<td>
0.70</td>
<td>
0.05</td>
<td>
0.02</td>
<td>
23.65</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前700年</td>
<td>
23.43</td>
<td>
0.94</td>
<td>
0.07</td>
<td>
0.02</td>
<td>
24.45</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前600年</td>
<td>
23.97</td>
<td>
1.17</td>
<td>
0.07</td>
<td>
0.02</td>
<td>
25.23</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前500年</td>
<td>
25.06</td>
<td>
1.40</td>
<td>
0.08</td>
<td>
0.03</td>
<td>
26.56</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前400年</td>
<td>
26.15</td>
<td>
1.40</td>
<td>
0.09</td>
<td>
0.03</td>
<td>
27.67</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前300年</td>
<td>
28.33</td>
<td>
1.40</td>
<td>
0.09</td>
<td>
0.03</td>
<td>
29.85</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前200年</td>
<td>
29.42</td>
<td>
2.81</td>
<td>
0.10</td>
<td>
0.03</td>
<td>
32.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前100年</td>
<td>
31.06</td>
<td>
3.75</td>
<td>
0.11</td>
<td>
0.04</td>
<td>
35.50</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前/公元1年</td>
<td>
33.78</td>
<td>
9.36</td>
<td>
0.12</td>
<td>
0.04</td>
<td>
43.30</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元100年</td>
<td>
33.78</td>
<td>
9.36</td>
<td>
0.12</td>
<td>
0.04</td>
<td>
43.30</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元200年</td>
<td>
32.69</td>
<td>
9.36</td>
<td>
0.11</td>
<td>
0.04</td>
<td>
42.20</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元300年</td>
<td>
31.60</td>
<td>
7.49</td>
<td>
0.10</td>
<td>
0.03</td>
<td>
39.22</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元400年</td>
<td>
31.60</td>
<td>
7.49</td>
<td>
0.09</td>
<td>
0.03</td>
<td>
38.67</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元500年</td>
<td>
30.51</td>
<td>
4.23</td>
<td>
0.07</td>
<td>
0.03</td>
<td>
34.84</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元600年</td>
<td>
28.33</td>
<td>
1.41</td>
<td>
0.04</td>
<td>
0.02</td>
<td>
29.80</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元700年</td>
<td>
27.24</td>
<td>
1.17</td>
<td>
0.04</td>
<td>
0.02</td>
<td>
28.47</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元800年</td>
<td>
27.24</td>
<td>
1.64</td>
<td>
0.04</td>
<td>
0.02</td>
<td>
28.94</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元900年</td>
<td>
27.24</td>
<td>
1.64</td>
<td>
0.05</td>
<td>
0.02</td>
<td>
28.95</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1000年</td>
<td>
28.33</td>
<td>
1.87</td>
<td>
0.06</td>
<td>
0.02</td>
<td>
30.28</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1100年</td>
<td>
28.33</td>
<td>
2.34</td>
<td>
0.07</td>
<td>
0.02</td>
<td>
30.76</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1200年</td>
<td>
28.88</td>
<td>
2.34</td>
<td>
0.08</td>
<td>
0.03</td>
<td>
31.33</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1300年</td>
<td>
29.42</td>
<td>
3.75</td>
<td>
0.09</td>
<td>
0.04</td>
<td>
33.31</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1400年</td>
<td>
28.33</td>
<td>
1.17</td>
<td>
0.11</td>
<td>
0.04</td>
<td>
29.65</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1500年</td>
<td>
29.42</td>
<td>
3.75</td>
<td>
0.13</td>
<td>
0.05</td>
<td>
33.35</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1600年</td>
<td>
31.06</td>
<td>
3.75</td>
<td>
0.18</td>
<td>
0.07</td>
<td>
35.60</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1700年</td>
<td>
34.87</td>
<td>
5.62</td>
<td>
0.35</td>
<td>
0.14</td>
<td>
40.98</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1800年</td>
<td>
41.41</td>
<td>
8.43</td>
<td>
0.50</td>
<td>
0.29</td>
<td>
50.63</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元1900年</td>
<td>
100.25</td>
<td>
61.80</td>
<td>
5.00</td>
<td>
3.19</td>
<td>
170.24</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元2000年</td>
<td>
250.00</td>
<td>
156.37</td>
<td>
250.00</td>
<td>
250.00</td>
<td>
906.37</td>
</tr>
</tbody>
</table>
按照图7.1中以对数–线性标尺展示出的指数,西方的社会发展水平自公元前14000年后领先于东方。东方慢慢追赶了上来,尤其是在公元前2000年后,在公元前第一个千年的大部分时间里,西方的领先优势都很小。公元前100年左右,西方再次将领先优势扩大。但到公元541年时,东方首次升到了西方之上。东方的分数保持领先直到1773年。自冰期结束后92.5%的时间里,西方的发展水平均高于东方。
<h5>
图7.1 公元前14000~公元2000年东方和西方的社会发展分数(以对数-线性标尺标绘)</h5>
<img src="/uploads/allimg/200601/1-20060123555L49.jpg" />
<h5>
表7.2 公元前14000~公元2000年东方社会发展分数</h5>
(单位:分)
<table border="1">
<tbody>
<tr>
<td>
年代</td>
<td>
能量获取</td>
<td>
社会组织</td>
<td>
战争能力</td>
<td>
信息技术</td>
<td>
总分</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前14000年</td>
<td>
4.36</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前13000年</td>
<td>
4.36</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前12000年</td>
<td>
4.36</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前11000年</td>
<td>
4.36</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前10000年</td>
<td>
4.36</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.36</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前9000年</td>
<td>
4.90</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
4.90</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前8000年</td>
<td>
5.45</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
5.45</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前7000年</td>
<td>
5.99</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
5.99</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前6000年</td>
<td>
6.54</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
6.54</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前5000年</td>
<td>
7.08</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
7.08</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前4000年</td>
<td>
7.63</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
7.63</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前3500年</td>
<td>
8.17</td>
<td>
0.02</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
8.19</td>
</tr>
<tr>
<td>
公元前3000年</td>
<td>
8.72</td>
<td>
0.05</td>
<td>
0.00</td>
<td>
0.00</td>
<td>
8.77</td>
</tr>
<tr>